Bu sayfada size 'bizi seçin' demiyoruz. Elinizde birkaç seçenek varken hangisinin daha sağlam olduğunu kendi başınıza anlamanız için kullanabileceğiniz ölçütleri veriyoruz. Ölçütler bize de uygulanabilir; zaten amaç da budur.
Reklam değil, teklif konuşur
Bir bürouun web sitesindeki iddialar, kadro büyüklüğü ya da yıl sayısı size çok az şey söyler; çünkü hiçbiri doğrulanabilir değildir. Buna karşılık size verilen yazılı teklif doğrulanabilir bir belgedir ve o bürouun nasıl çalıştığını doğrudan gösterir.
Bu yüzden değerlendirmeyi teklif geldikten sonra yapın. Teklif öncesi izlenimler yanıltıcı olabilir; teklif ise somuttur.
Teklifte aranacak beş şey
- Araştırmanın konusu tek cümleyle ve somut biçimde yazılmış mı?
- Gün sayısı, saat aralığı ve bölge belirtilmiş mi?
- Teslim edilecekler ve teslim süresi yazılı mı?
- Ödeme aşamaları ve tutarları rakamla belirtilmiş mi?
- Kapsam dışında kalanlar listelenmiş mi?
Beşinci madde en ayırt edici olanıdır ve çoğu teklifte bulunmaz. Neyi yapamayacağını yazan bir büro sınırlarını biliyor demektir; bu bilgi ilerideki en büyük riskinizi baştan ortadan kaldırır.
Görüşmede dikkat edilecekler
| Size ne yapılamayacağı söylendi mi? | Söylenmediyse sorun; yanıtın niteliği belirleyicidir |
|---|---|
| Sonuç garantisi verildi mi? | Verildiyse bu olumsuz bir işarettir |
| Kapsam konuşulmadan rakam söylendi mi? | Söylendiyse o rakam büyük olasılıkla değişecektir |
| Sözleşme yapılacağı belirtildi mi? | Belirtilmediyse sorun; kaçınılıyorsa ilerlemeyin |
| Sorularınız somut yanıtlandı mı? | Genel geçer yanıtlar, süreç boyunca da devam eder |
Uyarı işaretleri
- 'Kesin sonuç' ya da 'garantili sonuç' sözü verilmesi
- Kapsam belirsizken telefonda net bir rakam söylenmesi
- Sözleşme yapmaktan kaçınılması
- Hukuka aykırı yöntemlerin ima edilmesi ya da açıkça önerilmesi
- Şirket hesabı yerine kişisel hesaba ödeme istenmesi
- Ödeme belgesi verilmemesi ve bunun gizlilikle açıklanması
- 'Bugün karar verin' türü zaman baskısı
Bu yedi maddeden biri tek başına kesin bir sonuç göstermez; ancak ikisi bir arada görüldüğünde durup düşünmeniz yerinde olur. Dördüncü madde ise tek başına yeterlidir: size sınırların dışına çıkan bir yöntem öneriliyorsa, o riski üstlenecek olan sizsiniz.
Referans ve yorumlar ne kadar güvenilir?
Bu sektörde referans göstermek doğası gereği zordur; müvekkillerin isim vermesi beklenemez. Bu nedenle uzun referans listeleri ve çok sayıda olumlu yorum, doğrulanamadıkları için sınırlı bilgi taşır. Somut bir teklif, doğrulanamayan bir referanstan daha güvenilir bir ölçüttür.
Fiyat farkını nasıl okumalısınız?
İki teklif arasındaki farkın büyük kısmı genellikle kapsam farkından gelir. Kapsamları eşitlemeden fiyatları karşılaştırmak yanıltıcıdır. Aynı gün sayısı ve aynı teslim kapsamı üzerinden fiyat istemek, farkın gerçek boyutunu ortaya çıkarır.
Kararsız kaldığınızda
Kapsamları eşitledikten sonra hâlâ kararsızsanız, görüşme kalitesine bakın. Araştırma bir ürün değil süreçtir; o süreci sizinle kimin daha açık yürüteceği, aradaki bedel farkından çoğu zaman daha belirleyicidir. Size gerçeği söylemekten çekinmeyen bir muhatap, teslim aşamasında da aynı şekilde davranacaktır.
Sıkça sorulan sorular
Kaç bürodan teklif almalıyım?
İki teklif çoğu durumda farkı görmek için yeterlidir. Üçüncüsü ancak ilk ikisi çok farklı kapsam tanımlıyorsa ek bilgi verir.
Ofis adresi olmayan büro güvenilir mi?
Adres tek başına belirleyici değildir; hizmet alanı esaslı çalışan bürolar sokak adresi yayımlamayabilir. Belirleyici olan yazılı sözleşme, yazılı kapsam ve belgelendirilmiş ödemedir.
Görüşmede ne kadar bilgi vermeliyim?
Karar vermeye yetecek kadar. Ayrıntıya girmeden önce genel çerçeveyi anlatmanız yeterlidir; dosya açmasanız da paylaştıklarınız gizli kalmalıdır.
Sözleşmede neye dikkat etmeliyim?
Kapsam, ödeme aşamaları, gizlilik ve erken sonlandırma maddelerinin bulunmasına. Bu dördü yoksa eklenmesini istemeniz yerindedir.