Bir insani tanimanin en dogru yollarindan biri, onu cevresiyle birlikte gormektir. Kisinin nasil arkadaslarla vakit gecirdigi, hangi ortamlarda bulundugu ve cevresinde nasil bir itibara sahip oldugu, cogu zaman en samimi sohbetten daha fazlasini anlatir. Sosyal cevre arastirmasi, adayin ozel dostluklarini ifsa etmek degil; anlattigi hayat ile yasadigi hayat arasindaki uyumu, gozle gorulur ve dogrulanabilir olculerle degerlendirmektir.
Sosyal cevre neyi ortaya koyar?
Insanlar yeni tanidiklarina cogu zaman gostermek istedikleri yuzu sunar; oysa alistigi ortamda, tanidik yuzler arasinda daha gercek halleriyle davranirlar. Adayin bulundugu ortamlarin genel niteligi, cevresiyle kurdugu iliskinin tonu ve topluluk icindeki itibari, kisiligi hakkinda tutarli bir resim olusturur. Bu arastirmanin degeri, tek bir olayda degil, tekrar eden davranis oruntulerinin ortaya koydugu butunluktedir.
Onemli olan cevrenin 'iyi' ya da 'kotu' seklinde etiketlenmesi degildir. Amac, adayin size cizdigi yasam bicimiyle gozlemlenen gerceklik arasinda belirgin bir catlagin olup olmadigini gormektir. Sakin bir hayat anlatan birinin bambaska bir ritmi varsa, bu catlak evlilik oncesinde fark edilmeye degerdir.
Yasal cerceve icinde ne yapilabilir?
- Kamuya acik ortamlarda, herkesin gorebilecegi genel davranis ve yasam ritminin gozlemlenmesi.
- Adayin acik sosyal hesaplarinda kendi paylastigi kamuya acik bilgilerin degerlendirilmesi.
- Beyan edilen yasam bicimi ile gozlemlenen genel tablonun tutarlilik acisindan karsilastirilmasi.
- Adayin bulundugu ortamlarin genel niteligine dair, ozel kisilere zarar vermeyen genel degerlendirme.
- Tum bu bilgilerin gizlilik cercevesinde derlenip yalnizca talep sahibiyle paylasilmasi.
Nelerin yapilmayacagi arastirma kadar onemlidir
Sosyal cevre arastirmasi, adayin arkadaslarinin izlenmesi, ozel gorusmelerinin dinlenmesi ya da uctuncu kisilerin ozel yasamlarina mudahale anlamina gelmez. Kimsenin telefonu, mesajlari ya da kapali ortamdaki konusmalari arastirmanin konusu degildir. Bu tur yontemler Turkiye'de suc olusturur ve elde edilen hicbir bilgi gecerli sayilmaz. Merkez Dedektiflik yalnizca kamuya acik alanlarda, genel gozleme dayali ve hukuka uygun yontemlerle calisir.
Bu sinir, sizi de korur. Yasadisi bir yontemle elde edilmis bir bilgi, hem sizi hukuki sorumluluk altina sokar hem de karar verirken guvenemeyeceginiz kirli bir zemin yaratir. Dogru bilgi, ancak dogru yoldan geldiginde kiymetlidir.
Bu arastirma kimler icin anlamlidir?
Sosyal cevre degerlendirmesi ozellikle; adayla kisa surede tanisip ciddi bir baglilik karari asamasina gelenler, farkli sehir ya da ulkeden bir kisiyle evlilik dusunenler ve anlatilanlarla gozlemledikleri arasinda kucuk celiskiler hisseden kisiler icin anlam tasir. Bazen tek bir tutarsizlik degil, ustuste birikmis kucuk soru isaretleri bir arastirmayi mantikli kilar.
Sonuc olumlu ciktiginda bu surec ilişkinize guven katar; olumsuz isaretler ciktiginda ise henuz geri donusu kolayken karar vermenizi saglar. Her iki durumda da kazanan, bilgiye dayali secim yapabilen sizsinizdir.
Sıkça sorulan sorular
Adayin arkadaslariyla mi gorusuyorsunuz?
Hayir. Uctuncu kisilerle temas kurup bilgi cikarmak ya da onlari izlemek arastirmanin yontemi degildir. Degerlendirme, kamuya acik ortamlardaki genel gozlem ve acik kaynaklarla sinirli tutulur.
Sosyal medya hesaplarini nasil kullaniyorsunuz?
Yalnizca adayin kendisinin kamuya acik olarak paylastigi bilgiler degerlendirilir. Kapali hesaplara sizmak, sahte profil ile erisim ya da ozel mesajlara ulasmak yasal degildir ve yapilmaz.
Itibar arastirmasi dedikoduya mi dayaniyor?
Hayir. Amac soylenti toplamak degil, dogrulanabilir ve tekrar eden gozlemlere dayali tutarli bir tablo olusturmaktir. Tek bir kaynaga ya da soylentiye dayali yorum yapilmaz.
Bu arastirma partnerimin mahremiyetini ihlal eder mi?
Hayir. Yalnizca kamuya acik alanlardaki genel gozlem ve acik kaynaklar kullanilir; ozel yasama, kapali ortamlara ve kisisel iletisime mudahale kesinlikle yapilmaz.
Sonuc net bir yargi verir mi?
Arastirma size hazir bir yargi degil, tutarli bir gozlem tablosu sunar. Nihai degerlendirme ve karar her zaman size aittir; amac secimizi bilgiye dayandirmaktir.
Ne kadar sure gerekir?
Genel gozleme dayali bir cevre degerlendirmesi cogunlukla birkac gunluk bir surec gerektirir. Kesin sure, talebinizin kapsami ilk gorusmede netlestikten sonra paylasilir.