Alacaklı tarafın en sık yaptığı hata, aynı anda her şeyi araştırmaya çalışmaktır. Oysa bu dosyalarda sıra, sonucun kendisi kadar belirleyicidir. Yanlış adımla başlayan bir dosya, doğru bilgiye ulaşsa bile onu kullanamayacak durumda olabilir.
Neden sıra önemli?
Hukuki süreç adım adım ilerler ve her adımın bir önkoşulu vardır. Tebligat yapılamayan bir dosyada süreç fiilen durur; o noktada borçlunun neye sahip olduğunu bilmek size bir şey kazandırmaz. Bu yüzden ilk araştırma neredeyse her zaman adres araştırmasıdır.
Buna karşılık tebligat tamamlanmış ve süreç ilerlemişse öncelik değişir. Artık soru 'nerede' değil, 'ne var' hâline gelir. Aynı bütçeyi bu iki soruya aynı anda harcamak, ikisinden de tam sonuç alamamak anlamına gelir.
Öncelik tablosu
| Tebligat henüz yapılamadı | Öncelik: güncel ikamet veya işyeri adresinin saha teyidiyle doğrulanması |
|---|---|
| Tebligat yapıldı, süreç ilerliyor | Öncelik: borçlunun fiilen sürdürdüğü ticari faaliyetin gözlenmesi |
| Borçlu şirket, adres kapalı görünüyor | Öncelik: faaliyetin başka bir adreste sürüp sürmediğinin tespiti |
| Borçlu şehir değiştirmiş | Öncelik: iş ve aile bağlantıları üzerinden yeni bölgenin belirlenmesi |
| Alacak tutarı düşük | Öncelik: maliyet-fayda değerlendirmesi; dosya açılmaması da bir seçenektir |
Son satır ihmal edilmemelidir. Araştırma maliyeti alacak tutarına yaklaşıyorsa, çalışmayı başlatmadan önce bunu konuşmak gerekir. Bunu size söylemeyen bir muhatap, sizin çıkarınızı değil kendi işini önceliklendiriyor demektir.
Adres araştırması neden ilk sırada?
Çünkü diğer her adımın önkoşuludur ve genellikle en hızlı sonuç veren adımdır. Ayrıca bir adresin doğrulanması, çoğu zaman ikinci sorunun yanıtını da beraberinde getirir: kişinin nerede yaşadığını gördüğünüzde, nasıl yaşadığına dair de bir izlenim edinirsiniz.
Bu izlenim tek başına bir kanıt değildir ve öyle sunulmaz. Ancak sonraki adımın gerekli olup olmadığına karar vermenize yardımcı olur ve bu da bütçenizi korur.
Faaliyet araştırması ne zaman anlamlı?
Borçlu bir şirketse ya da kendi işini yürütüyorsa, faaliyetin fiilen devam edip etmediği belirleyici bir bilgidir. Kapalı görünen bir adresin arkasında başka bir yerde sürdürülen bir faaliyet olabilir. Bu tür dosyalarda saha gözlemi, kayıt taramasının göremediğini gösterir.
Bireysel borçlularda ise faaliyet araştırması genellikle çalışma düzeninin gözlenmesine indirgenir: düzenli olarak nereye gidiliyor, hangi işte çalışılıyor. Bu bilgi de yine avukatınızın değerlendireceği bir girdidir.
Neyin araştırılmayacağı
Borçlunun banka hesapları, kişisel mali hareketleri ve özel yaşamı kapsam dışıdır. Bu bilgilere erişim ne bizim yetki alanımızdadır ne de yasal yollarla özel araştırma yoluyla elde edilebilir. Alacaklı olmak, karşı tarafın özel hayatını araştırma hakkı doğurmaz.
Bu sınır sizin de yararınızadır. Sınırların dışına çıkan yöntemlerle elde edilmiş bir bilgi, alacak davanızı güçlendirmek yerine sizi savunma pozisyonuna düşürebilir.
Toplu dosyalarda yaklaşım
Kurumsal alacaklılarda birden çok borçlu için aynı anda çalışılması mümkündür ve tekil dosyalara göre belirgin biçimde verimlidir. Bu tür çalışmalarda önceliklendirme kriteri birlikte belirlenir; genellikle tutarı yüksek ve izi taze olan dosyalarla başlanır, izi soğumuş küçük dosyalar sona bırakılır.
Avukatınızla nasıl ilerlemelisiniz?
En verimli akış, avukatınızın dosyada hangi adımda tıkandığını net olarak söylemesi ve kapsamın yalnızca o tıkanmayı çözecek biçimde yazılmasıdır. 'Ne bulabilirseniz bulun' talebi, geniş ve pahalı bir kapsam üretir; 'tebligat için geçerli adres gerekiyor' talebi ise dar, hızlı ve ucuz bir dosya oluşturur.
Sıkça sorulan sorular
Aynı anda hem adres hem faaliyet araştırılamaz mı?
Araştırılabilir ama kapsam ve maliyet iki katına çıkar. Çoğu dosyada adres bulunduğunda ikinci adıma gerek kalmadığı için, sıralı ilerlemek daha ekonomiktir.
Borçlu adresini sürekli değiştiriyorsa?
Bu durumda ikamet yerine çalışma düzeni üzerinden ilerlemek daha verimlidir. İkamet gizlenebilir; düzenli olarak gidilen bir iş yerini gizlemek çok daha zordur.
Şirket borçlularda ne değişir?
Kayıtlı adres ile faaliyet adresi çoğu zaman farklıdır. Bu dosyalarda saha teyidi, kayıt taramasından belirgin biçimde daha fazla bilgi verir.
Araştırma masrafı borçludan tahsil edilebilir mi?
Bu, dosyanızın niteliğine ve mevzuata göre avukatınızın değerlendireceği bir konudur; biz bu konuda görüş bildirmeyiz.